Bugün dünyada her 100 çiftten 6'sında görülen kısırlık önemli bir sağlık sorunu. Dünyada olduğu gibi Türkiye'de de büyük bir halk sağlığı problemi haline gelen kısırlığın birçok nedeni var. Bu nedenler o kadar çeşitli ki, erkeklerde kot pantolon, kışın giyilen yünlü içlikler ve iç çamaşırları kısırlığa neden olurken, genç kızlarda aşırı spor ve diyet yapmak kısırlığa davetiye çıkarıyor. İşte bu yüzden genç kız ve erkeklerin yaşam tarzlarına ve alışkanlıklarına dikkat etmeleri gerekiyor. Ferti-Jin Kadın Sağlığı ve Yardımcı Üreme Teknikleri Merkezi Klinik Direktörü Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op.Dr. Seval Taşdemir Mynet okurları için yazdı.

Spor yapayım derken kısır kalmayın...

Fazla ve ağır spor yapan genç kızlarda, bu duruma beslenme bozukluğu eklendiğinde östrojen (kadınlık hormonu) azalır ve buna bağlı olarak kemik erimesi başlar. Fiziksel ve ruhsal anlamda çok çeşitli gelişmelerin yaşandığı bu dönemde ağır egzersizler altına giren genç kızların yüzde 60'ında amenore yani hiç adet kanamasının olmaması durumu görülüyor.

Kilo kaybı, aşırı yorgunluk ve konsantrasyon bozukluğu, düzensiz adet kanamaları ya da regl dönemlerinin kesilmesi gibi durumlarda hemen bir hekime başvurulması gerekiyor. Ergenliğe yeni girmiş hassas yapıdaki vücudun fazla egzersiz ile zorlanması kas yaralanmalarına ve kemiklerde herhangi bir travmaya bağlı olmadan kendiliğinden oluşan kırıklara neden olabilir. Ayrıca bu durum uzun süre tedavi edilmediğinde kemiklerde, üreme sağlığında ve kemiklerde kalıcı zararlar meydana getirebiliyor.

Genç kızlar hijyene dikkat!

Genital hijyenin sağlanması, kadın sağlığı ve üreme sağlığının korunmasındaki en önemli basamaklardan biri. Sağlıklı bir genç kızda genital organlar flora olarak adlandırılan birçok mikroorganizmayı içeriyor. Bu mikroorganizmalar arasındaki dengenin bozulması enfeksiyonlara yol açarak üreme sağlığına zarar verebiliyor.

Genital temizlikte şu hususlara dikkat edilmeli

- Tuvalet sonrası temizlik mutlaka önden arkaya doğru yapılmalı.
- Temizlik yapıldıktan sonra genital bölge mutlaka kurulanmalı.
- Banyo yaptıktan ve havuza girdikten sonra da genital bölge mutlaka kurulanmalı.
- Pamuklu iç çamaşırları kullanılmalı.
- İç çamaşırları sık değiştirilmeli ve yıkandıktan sonra ütülenmeli.
- Dar, sıkı ve bedene uygun olmayan iç çamaşırları ve pantolon giyilmemeli.
- Kokusuz ve renksiz tuvalet kağıdı kullanılmalı.
- Vajinal duş, sabun, pudra ve sprey kullanımından kaçınılmalı.

Adet kanaması sırasında temizlik çok daha önemli

-Kullanılan pedlerin kokusuz ve renksiz olmasına dikkat edilmeli.
- Pedler sık değiştirilmeli. Kullanılmamış pedler poşetlerinde veya temiz bir yerde kapalı tutulmalıdır. Açıkta duran ve kirli ellerinizle ellenen pedler mikrop taşıyarak enfeksiyonlara neden olabilir.
- Belli bir cins ped kullanımından sonra kaşıntı, kızarıklık ve yanma gibi problemler olduğunda farklı bir ped denenerek sizde yakınmalara yol açmayan bir ürünü tercih edilmelidir.
- Bu dönemde yıkanmanızda hiçbir sakınca yoktur. Küvete sıcak su doldurarak yıkanmaktan kaçınmalısınız. En uygun olanı ayakta duş alınmasıdır.
- Adet döneminde kötü kokulardan kaçınmak için fazla miktarda parfüm, kolonya vs kullanmanın yararı yoktur. Özellikle genital bölgenize kolonya veya parfüm sürmekten ve kokulu pedler kullanmaktan kaçınmalısınız.
- Dar, sıkı ve bedene uygun olmayan iç çamaşırları ve pantolon giyilmemeli.
- Kokusuz ve renksiz tuvalet kağıdı kullanılmalı.
- Vajinal duş, sabun, pudra ve sprey kullanımından kaçınılmalı.

Hangi durumlarda vajinal enfeksiyonlar daha sık görülür?

- Genital bölgenin nemli kalması,
- Dar ve sıkı iç çamaşırlarının giyilmesi,
- Genital bölgenin temizliğine dikkat edilmemesi,
- Vajinal duş, sprey gibi kimyasal maddeler içeren ürünlerin kullanılması,
- Fazla kilolu olmak,
- Şeker hastalığı,
- Uzun süre antibiyotik kullanmak, vajinal mantar enfeksiyonlarının sık görülmesine yol açar

Ne çok zayıf olun ne de çok şişman

Aşırı şişmanlık ve zayıflıkta kısırlığa neden olabiliyor. Genç kızların, son yıllarda uyguladığı ağır diyet ve spor programları bünyelerindeki yağ oranını tükenmeye yakın hale getirdiği için hormonlar olumsuz yönde etkileniyor ve adet düzensizlikleri görülüyor.

Kısırlık için bir diğer olumsuz faktör ise şişmanlık. Obezite ve aşırı yağlanma kadın bünyesinde tahribata yol açıyor.

Erkeklerin günlük yaşamda dikkat etmesi gereken hususlar ise şunlar:

- Sperm sayısını, hareketini ve yapısını olumsuz etkilediği için sigaradan uzak durmak gerekiyor.
- Aynı şekilde alkol ve uyuşturucu maddeler de sperm üretiminin bozulmasına neden oluyor.
- Yüksek ısı özellikle sauna ve sıcak su banyoları sperm üretimini olumsuz etkiliyor.
- Ayrıca kot pantolonlar ve dar iç çamaşırları yumurtalıkları sürekli yüksek sıcaklığa maruz bırakıyor. Isıdan zarar gören sperm üretim hücreleri ise kendini yenileyemiyor. Bu yüzden, erkek çocuklara dar pantolon ve dar iç çamaşırı giydirmemeli. Pantolon içlikleri de eve gelince çıkarılmalı ve sadece kışın giydirilmeli.